Эрхэм зорилго: Хүн амын хэрэгцээнд нийцсэн чанартай, аюулгүй, хүртээмжтэй эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээг нэвтрүүлэх*********Алсын хараа: Эрүүл аюулгүй амьдралыг хүн бүрт.....


Аймгийн хэмжээнд 2019 оны эхний 5 сарын байдлаар нийт 520 эх амаржсан нь өнгөрсөн оны мөн үеэс төрөлт 43 тохиолдлоор буурсан байна. Амьд төрсөн 522 хүүхдийн: 52.3% нь эрэгтэй , 47.7 % нь эмэгтэй, 2.3 % нь 2500 граммаас доош бага жинтэй төрсөн. Аймгийн хэмжээнд өссөн дүнгээр 0-5 хүртлэх насны 5 хүүхэд /амьсгалын замын болон нярайн эмгэг, осол / эндэж, 1000 амьд төрөлтөд ногдох нялхсын эндэгдэл /0-1 нас/ -5.7 промил болж өмнөх оны мөн үеэс 8.5 промилоор, хүүхдийн эндэгдэл /0-5 нас/ -9.6 промил болж өмнөх оны мөн үеэс 6.3 промилоор тус тус буурсан байна. 2019 оны эхний 5 сард нийт 775 жирэмсэн эхчүүдийг жирэмсний хяналтанд авснаас жирэмсний эрт үеийн хяналт 89% болж өмнөх оны мөн үеэс 2.5%-р нэмэгдэж, хожуу үеийн хяналт 1,5% болж өнгөрсөн оны мөн үеэс 0,1-ээр нэмэгдсэн. 2019 оны 5 сард Халдварт бус өвчний 37234 тохиолдол бүртгэгдэж, 10000 хүн амд 5352,7 ногдож өмнөх оны мөн үеэс 579,2-оор нэмэгдсэн нь эрт илрүүлэг, явуулын амбулаторийн үзлэгүүд хийгдэж үзлэг оношилгоо нэмэгдэж байгаатай холбоотой байна. Аймгийн хэмжээнд эмнэлэгт 7389 хүн хэвтэн эмчлүүлж өмнөх оны мөн үеэс 201 хүнээр буурч, нийт 53004 ор хоног ашиглаж, дундаж ор хоног 7,1 байна. Амбулаторийн үзлэг 171495 болж өмнөх оны мөн үеэс 17544 үзлэгээр өссөн. Үүнд:Өвчний учир үзлэг 3.3%-р буурч 40.2% , Урьдчилан сэргийлэх үзлэг 0.8%-р нэмэгдэж 34,6% , Идэвхтэй хяналтын үзлэг 13,7% болж өмнөх оны мөн үеийн түвшинд, Гэрийн идэвхтэй хяналтын үзлэг 2,6%-р нэмэгдэж 9,7% ,Гэрийн дуудлагын үзлэг- 0,1%-р буурч 1.8% байна. Халдварт өвчний 407 тохиолдол бүртгэгдэж 10000 хүн амд ногдох халдварт өвчин 58.5 болж өмнөх оны мөн үеэс 13.6-аар өссөн байна. Нийт халдварт өвчний 56.3%-ийг БЗДХ эзэлж, 10000 хүн амд 32.9 ноогдож, өмнөх оны мөн үеэс 8.3–оор өссөн. /тэмбүү-18, трихомониаз-32, заг хүйтэн-7 тохиолдлоор тус бүр нэмэгдсэн/ Нийт халдварт өвчний 34.2%-ийг амьсгалын замын халдвар эзэлж, өмнөх оны мөн үеэс 2.5%-иар өсч, гэдэсний халдвар 5,7%-ийг эзэлж, өмнөх оны мөн үеэс 3,8%-иар буурсан байна. Түргэн тусламжийн үйлчилгээ: 2019 оны эхний 5 сард аймгийн хэмжээнд түргэн тусламжийн үйлчилгээ өмнөх оны мөн үеэс 53-аар нэмэгдэж, нийт 8750 хүнд үйлчилсний 84,7% нь төвийн дуудлага, 15,3% /1339/-ийг алсын дуудлага тус бүр эзлэж, нийт дуудлагын 4,4%-ийг осол гэмтлийн дуудлага эзэлж өмнөх оны мөн үеийн түвшинд байна. Нас баралт: Аймгийн хэмжээнд нийт 167 хүн нас барсан нь өмнөх оны мөн үеэс 4.2% /7 хүн/- ээр нэмэгдсэн. Нийт нас баралтын 22.2%-ийг эмнэлгийн нас баралт эзэлж, үүний 73% /27/ аймгийн Нэгдсэн эмнэлэг, 5,4% /2/ Замын-Үүд сумын Нэгдсэн эмнэлэг, Иххэт, Дэлгэрэх сумын ЭМТ, Айраг, Алтанширээ, Хатанбулаг сумдын ЭМТ-үүд, Зүүнбаян сум дундын эмнэлэг тус бүр 2,7% /1/ тохиолдол бүртгэгджээ. Эмнэлгийн нас баралтын 43,2%-ийг хоног болоогүй нас баралт эзэлж, өмнөх оны мөн үеэс 11.6%-иар нэмэгдсэн ба аймгийн Нэгдсэн эмнэлэг-62.5% /10/, Замын-Үүд сумын Нэгдсэн эмнэлэг, Иххэт сумын ЭМТ тус бүр- 12,5 /2/, Алтанширээ, Дэлгэрэх сумын ЭМТ- 6,3% /1/ тус бүр бүртгэгдэж, шалтгаан нь зүрх судас, амьсгал, мэдрэл, осол гэмтэл зэрэг өвчлөлүүд байна. Нийт нас баралтын 19,8%-ийг осол гэмтлийн шалтгаан нас баралт эзэлж өмнөх оны мөн үеэс 0,2%-аар буурсан, зам тээврийн осол, амиа хорлолт, бусдад хорлогдсон, үйлдвэрийн, ахуйн ослын шалтгаант нас баралтууд бүртгэгдсэн байна. Зам тээврийн осол өмнөх оны мөн үеэс 1%-иар буурч 33,3% болж гэмтлийн нас баралт нэмэгдсээр байна. Амиа хорлосон, үйлдвэрийн осол нэмэгдэж, бусдад хорлогдсон, зам тээврийн, ахуйн, архины зэрэг осол гэмтлийн нас баралтууд бага зэрэг буурсан байна. Осол гэмтлийн шалтгаант нас баралтыг байршлаар: Замын-Үүд сум / Замын-Үүд сумын Нэгдсэн эмнэлэг-3,0%, Борхойн наран өрхийн ЭМТ –27,3%/ , Айраг сумын ЭМТ-15,2% , Аймгийн Нэгдсэн эмнэлэг-12,1% , Сайхандулаан, Дэлгэрэх, Хатанбулаг сумын ЭМТ, Мишээлт-Мана өрхийн ЭМТ-6,1% , Даланжаргалан, Иххэт, Өргөн, Улаанбадрах, Хөвсгөл, сумын ЭМТ-үүд тус бүр-3,0% бүртгэгджээ. 1%



  • alt


  • alt


ХҮҮХДИЙН ТАРХИНЫ САА, СААЖИЛТЫН ҮЕД ХИЙГДЭХ АСАРГАА, СУВИЛГАА ХООЛЛОЛТ

Орчин

  • Үйлчлүүлэгчийн өрөө:
  • Цэвэр агааржилт, гэрэлтүүлэг сайтай
  • 1 хүнд ноогдох талбай 7м.кв
  • Хананы өндөр 3,5 м хананы өнгө цайвар
  • Орнуудын хоорондын зай 0,9-1м унахаас хамгаалж хашлагатай, зориулалтын ор
  • Дулаан +18С-22С, чийглэг 60%
  • Хүүхдийг аюулгүй байлгах
  • Цочроох дуу чимээ багатай
  • Өрөөнд нь аль болох аюул учруулах зүйлс байж болохгүй /шовх хурц ирмэгтэй, төмөр эд зүйлс/
  • Үйлчлүүлэгчдэд тохирсон ор, сандал, ширээ, тэргэнцэр гэх мэт хэрэгсэл шаардлагатай.
  • Өрөө тасалгааг агааржуулж,өдөрт чийгтэй цэвэрлэгээг 2-3 удаа хийнэ.

Орчин

  • Үйлчлүүлэгчийн өрөө:
  • Цэвэр агааржилт, гэрэлтүүлэг сайтай
  • 1 хүнд ноогдох талбай 7м.кв
  • Хананы өндөр 3,5 м хананы өнгө цайвар
  • Орнуудын хоорондын зай 0,9-1м унахаас хамгаалж хашлагатай, зориулалтын ор
  • Дулаан +18С-22С, чийглэг 60%
  • Хүүхдийг аюулгүй байлгах
  • Цочроох дуу чимээ багатай
  • Өрөөнд нь аль болох аюул учруулах зүйлс байж болохгүй /шовх хурц ирмэгтэй, төмөр эд зүйлс/
  • Үйлчлүүлэгчдэд тохирсон ор, сандал, ширээ, тэргэнцэр гэх мэт хэрэгсэл шаардлагатай.
  • Өрөө тасалгааг агааржуулж,өдөрт чийгтэй цэвэрлэгээг 2-3 удаа хийнэ.

Хувцаслалт

  • Эмчлүүлэгчийн өмсөх хувцас, цагаан хэрэглэлийн материал нь хөвөн даавуун агаарын солилцоо сайн хийгдэх боломжтой, цэвэр байх
  • Өмсөх цамц нь задгай энгэртэй, том товч, том нүхтэй тайлахад хялбар уужим байх
  • Гутал хөлд эвтэйхэн, чийг татахгүй, өмсөж тайлахад хялбар намхан ултай байна /хөдөлгөөнийг засах зориулалтын гутал/
  • Өмдний бүсэлхий уужим сулавтар байх
  • Цээж ,хэвлий, бүсэлхий, хөл ,шилбэ барьсан хувцас өмсөхийг хориглоно
  • Хувийн ариун цэврийг сайтар сахиж өдөр бүр хувцасаа солих
  • Үйлчлүүлэгчийг даарахаас сэргийлж дулаан хувцас өмсгөнө
  • Хувцас гутлыг хүүхдийн гар хүрэх авахад хялбар газар байрлуулсан байна

Хооллолт
Төв мэдрэлийн тогтолцооны хүнд эмгэгүүдийн үед хөхөх, залгих, зажлах рефлекс алдагддагаас хүүхэд хооллолтын бэрхшээлд хүрдэг. Өөрөөр хэлбэл хүүхэд хөхөж, залгиж, зажилж чадахгүй болохоор хахаж цацах эрсдэл өндөр байдаг.

  • Хүссэн үед бага багаар дуртай хоолыг өгнө.
  • Өвчний хүнд хөнгөнөөс шалтгаалж амаар, халбагаар, зондоор хооллоно.
  • Үйлчлүүлэгч өөрөө хооллох чадваргүй бол сувилагч хүүхдийг хооллож эцэг эх, асран хамгаалагчид нь зааж сургана.
  • Илчлэг ,чанар сайтай жимс ногоогоор баялаг хоол хүнс хэрэглэх
  • Хүүхдийг тогтмол цагт хооллох
  • Тохирсон аяга халбагаар хооллох
  • Зажлах, залгихад хялбар хоолыг халуун, хүйтнийг тохируулж өгөх
  • Хөхүүл хүүхдийг хөхөөр хооллох
  • Илчлэг сайтай, уураг, аминдэм, нүүрс усаар баялаг шингэц сайтай хоол өгөх

Саа саажилттай хүүхдийг зөв хооллох байрлал

  • Хүүхдээ хооллож эхлэхээс өмнө зөв, эвтэйхэн байрлалд байрлуулсан эсэхийг шалгана.
  • Хүүхдийг буруу байрлуулж хооллох нь бэрхшээл үүсгэж болзошгүй тул зөв байрлалыг сонгох хэрэгтэй.


Хүүхэд хооллох зөв байрлал-1

•    Хүүхдийг хагас суулгасан байдлаар тэврэнэ.
•    Хооллолтын бэрхшээлтэй хүүхэд толгойгоо ар тийш их гэдийлгэдэг учир толгойг араас нь түшиж ургаш бөхийлгэж барина

Хүүхэд хооллох зөв байрлал-2

  • Хүүхдийн толгойг бага зэрэг бөхийлгөж угжийг дээрээс нь биш урдаас нь барьж угжина.
  • Хүүхдийг хоолоо зажиллахад нь дэмжлэг үзүүлж цээжин дээр нь зөөлөн дарж   хойш нумарахаас сэргийлнэ

Хүүхэд хооллох зөв байрлал-3

  • Хүүхдийн нуруу мөрөөр ургаш бага зэрэг түлхэж бөхийлгөн түнх болон өвдөгний үеэр нь нугалж толгойг нь ургаш бага зэрэг бөхийлгөвөл хүүхэд хоолоо идэхэд саадгүй байна.
  • Хооллох аяга, халбага

Халбагаар хооллох

  • Хүүхдийг халбагаар хооллоход хэлээр түлхэн гаргах, хөхөж, залгиж чадахгүй байх учир хоолонд дургүй байна хэмээн андуурч болохгүй.
  • Халбагны үзүүрт бага хоол хийнэ.
  • Хэлэн дээр бага зэрэг халбагаараа даралт учруул.
  • Хоолыг хэлний үзүүрт биш дунд нь тавьж өгөх хэрэгтэй .
  • Халбага авсны дараа хүүхэд амаа жимийн,хэлээ хөдөлгөн залгина.

Аягаар уулгах

  • Тархины саатай хүүхдэд нэгийн аяганаас юм уулгах болбол, толгойг нь гэдийлгэх хэрэгтэй болдог.
  • Хэт гэдийлгэх нь таталдуулах, хахааж, цацуулдаг.
  • Ундлахдаа аягаа уруулд нь хүргэвэл амтыг нь авч хүүхэд өөрөө сорох болно.
  • Балгасны дараа аягаа амнаас нь бүү салгаараа
  • Саа саажилттай хүүхдийг хооллоход анхаарах зүйл:
  • Эрүүний хөдөлгөөнийг хянах.
  • Хэл түлхэгдэхээс сэргийлж анхаар!
  • Шингэн хоол хүнс өгч болохгүй
  • Будаа, өндөг,   гурил, буурцаг, жимс , ногоо зэргийг няцалж зуурч өгөх хэрэгтэй
  • Хүүхдээ хооллож байхдаа ажиглан гараа хоолой дээр нь байрлуулж   залгиж   байгаа анхаарна.
  • Хүүхдийн амны хөндийд хоолны үлдэгдэл үлдсэн эсэхийг амыг ангайлган шалгана.
  • Хүүхдийг хооллох үед хурдан идүүлж болохгүй, идэх хооронд амрааж байх.

Нэмэлт зөвөлгөө

  • Угжаар тэжээх бол угжны нүхийг томсгон сүүгээ өтгөрүүлэх / гурил , будааны   зуурмаг жижиглэж нухсан хоол / зэргийг өгнө.
  • Хүүхэд өдөрт 5- аас доошгүй удаа хооллох ба ойр ойрхон бага багаар өгөх хэрэгтэй .
  • Саа саажилттай хүүхдийн зориулалтын сандал

Атгавч, ивүүр хийх

  • Хөлөө солбисон юмуу нугалсан байрлалаар хэвтэж унтах нь хөшингө   үүсэхийн шалтгаан болдог.
  • Гарын алганд атгавч, ахар сүүлэнд зөөлөвч, ар нуруунд ивүүр хийнэ. айрлал солих ,ивүүр хийх

Арьсны улайлт, нуралтын үеийн асаргаа.
Арьс нурсан, улайсан, тууралттай үед марганц 0,1% уусмалаар бүх биеийг угааж, хуурай болтол арчаад тальк, цайрын исэл түрхэж ил байлгана.
 
Ам цэвэрлэх

  • Хүүхдийн шүд, хэлний өнгөрийг зориулалтын сойзоор угаана.
  • Амны хөндийг цэвэр байлгах,эмчлэх,халдвараас сэргийлэх зорилгоор физиологийн уусмал ба буцалсан ус, ариутгасан хөвөнгөөр ороосон савх мод эсвэл ариун хөвөнөөр амыг цэвэрлэнэ.
  • Амны хөндий,хэл шархтай бол эмчийн заалтаар эмчилгээг хийнэ

Өтгөн, шингэнг хянах

  • Хөдөлгөөн хязгаарлагдмал байдаг тул өтгөн шингэнг хянаж, өтгөн хатахаас сэргийлж ислэг   ихтэй хоол өгөх , хатсан үед цэвэрлэх клизм тавина.
  • Пампарсийг хэрэглэж ойр ойрхон солих

Сэтгэл зүй
Саа саажилттай хүүхдэд сэтгэл зүйн хувьд дараах шинж тэмдэг илэрнэ. Айх, гутрах, уурлах, хэлгүйдэл, нойргүйдэл, ойгүйдэл, танин мэдэхүйн өөрчлөгдөнө. Ийм учраас үйлчлүүлэгчийн ар гэрийнхэнд сэтгэл зүйч , нийгэмийн ажилтан зөвлөгөө өгч, мэдлэг олгоно.
 


 
 

Өргөдөл гомдол хүлээн авах ажилтан



Холбоо барих